Işık Nedir? İlk Adımlar.
Işık her şeydir. Aydınlatma, sıcaklık, bilgi, enerji her şey. Hatta cansız maddenin varlığında bile kilit rol oynar. Yaşamdan bahsetmiyorum bile.
Işık temeldir. Gözlemlenebilir gerçekliğimizin sınırlarını belirlemesi mantıklıdır. Hızı—299.792.458 m/s—mutlak sınırdır. Bu hızda uzay-zaman çöker ve mesafeler ortadan kalkar.
Görelilik kuramına göre, ışık herhangi bir mesafeyi anında kat eder. Hızı ve zamanı yoktur. Yayılma anı ve emilim anı onun için aynıdır. Hız, zaman ve uzay yalnızca dışarıdan bir gözlemcinin, yani bizim gözlerimizin görebileceği kavramlardır. Sadece kütlesi olmayan, yani uzay-zamana "bağlı" olmayan şey sınıra ulaşabilir. Işığın ise durgun kütlesi yoktur.
Işık, etkileşimler yoluyla dünyayla bağlantılıdır. Dünyadaki etkileşimin ta kendisidir. Işık, saf bağlantıdır. Bir nesne değil, bir bağlantı sürecidir. Işığı ancak "ölüm" anında, bir şey tarafından emildiği anda görürüz. Emilmeden önce, soyut bir olasılık, bir dalga fonksiyonudur. Emilme anında, bir olaya dönüşür: "Bir foton buraya ulaştı." Gözlem, ışığın saf, serbest halindeyken yok olmasına eşdeğerdir. Bir fotonun maddeyle etkileşimi, varış anında her zaman görülebilir. Vakumda veya tamamen temiz havada bir lazer ışını görünmezdir. Sadece çarpışma görünür ve ışının yolu karanlıktır.
Işığı izole bir şekilde gözlemleyemeyiz ve temelde asla gözlemleyemeyeceğiz. Bu, gerçekliğin kuantum doğasının temel bir yasasıdır. Serbest bir foton, tespit edilme olasılığını tanımlayan olasılıksal bir dalga fonksiyonudur. Bir fotonu gözlemlemeye, yani onun hakkında bilgi edinmeye çalıştığımız anda, onunla etkileşime girmek zorunda kalırız. Ve ışıkla herhangi bir etkileşim, durumunu geri döndürülemez şekilde değiştirir.
Dolayısıyla, asla saf ışığı görmeyiz, her zaman yalnızca çarpışma yoluyla oluşan yorumunu görürüz. Zayıf veya tahribatsız ölçümler içeren gelişmiş deneylerde bile etkileşim kaçınılmazdır; maddenin üzerinde yalnızca ışık izlerini görürüz, saf özünü değil. Başka bir deyişle, ışık "Ben neyim?" gibi bir soru sorar ve tüm olası potansiyeli içerir. Işığa bu soruya bir cevap verildiğinde, ışık cevabın kendisi olur: bir ağaç yaprağı, bir duvar, bir galaksi ve benzeri.
Işık, maddeye yöneltilmiş saf bir sorudur. Varoluşu bir sorudur: "Burada ne var?" Eğer bir cevap yoksa, ışık her şeyin süperpozisyonunda kalacaktır. Sadece bir cevap onu somut bir şeye dönüştürür.
Işık hakkında, çarpışmaların dışında konuşmak anlamsızdır. Çünkü çarpışmaların dışında, aynı anda hem her şeydir hem de hiçbir şeydir; süperpozisyon halindedir. Işığın ne olduğuna dair sorunun cevabının anahtarı, çeşitli şeylerle olan etkileşimlerinde yatmaktadır.
Bir sonraki yazımda, dünyamızdaki ışığın en ilginç üç etkileşimini inceleyeceğim:
— Işık bir kara deliğe düşüyor
— Işık insan gözüne düşer
— Işık siyah elbisenin üzerine düşüyor.
Işığın maddeyle, gerçekliğimizin sınırıyla ve bilinçle olan bu üç karşılaşması, "ışık nedir?" sorusunun cevabını bulmamıza yardımcı olacaktır.
Işık her şeydir. Aydınlatma, sıcaklık, bilgi, enerji her şey. Hatta cansız maddenin varlığında bile kilit rol oynar. Yaşamdan bahsetmiyorum bile.
"Nati: Yeni İnsanın Kozmolojisi" kitabının 1.1. bölümü. Kitap, canlı ve platformlar arası olarak yazılıyor.
Işık temeldir. Gözlemlenebilir gerçekliğimizin sınırlarını belirlemesi mantıklıdır. Hızı—299.792.458 m/s—mutlak sınırdır. Bu hızda uzay-zaman çöker ve mesafeler ortadan kalkar.
Görelilik kuramına göre, ışık herhangi bir mesafeyi anında kat eder. Hızı ve zamanı yoktur. Yayılma anı ve emilim anı onun için aynıdır. Hız, zaman ve uzay yalnızca dışarıdan bir gözlemcinin, yani bizim gözlerimizin görebileceği kavramlardır. Sadece kütlesi olmayan, yani uzay-zamana "bağlı" olmayan şey sınıra ulaşabilir. Işığın ise durgun kütlesi yoktur.
Işık, etkileşimler yoluyla dünyayla bağlantılıdır. Dünyadaki etkileşimin ta kendisidir. Işık, saf bağlantıdır. Bir nesne değil, bir bağlantı sürecidir. Işığı ancak "ölüm" anında, bir şey tarafından emildiği anda görürüz. Emilmeden önce, soyut bir olasılık, bir dalga fonksiyonudur. Emilme anında, bir olaya dönüşür: "Bir foton buraya ulaştı." Gözlem, ışığın saf, serbest halindeyken yok olmasına eşdeğerdir. Bir fotonun maddeyle etkileşimi, varış anında her zaman görülebilir. Vakumda veya tamamen temiz havada bir lazer ışını görünmezdir. Sadece çarpışma görünür ve ışının yolu karanlıktır.
Işığı izole bir şekilde gözlemleyemeyiz ve temelde asla gözlemleyemeyeceğiz. Bu, gerçekliğin kuantum doğasının temel bir yasasıdır. Serbest bir foton, tespit edilme olasılığını tanımlayan olasılıksal bir dalga fonksiyonudur. Bir fotonu gözlemlemeye, yani onun hakkında bilgi edinmeye çalıştığımız anda, onunla etkileşime girmek zorunda kalırız. Ve ışıkla herhangi bir etkileşim, durumunu geri döndürülemez şekilde değiştirir.
Dolayısıyla, asla saf ışığı görmeyiz, her zaman yalnızca çarpışma yoluyla oluşan yorumunu görürüz. Zayıf veya tahribatsız ölçümler içeren gelişmiş deneylerde bile etkileşim kaçınılmazdır; maddenin üzerinde yalnızca ışık izlerini görürüz, saf özünü değil. Başka bir deyişle, ışık "Ben neyim?" gibi bir soru sorar ve tüm olası potansiyeli içerir. Işığa bu soruya bir cevap verildiğinde, ışık cevabın kendisi olur: bir ağaç yaprağı, bir duvar, bir galaksi ve benzeri.
Işık, maddeye yöneltilmiş saf bir sorudur. Varoluşu bir sorudur: "Burada ne var?" Eğer bir cevap yoksa, ışık her şeyin süperpozisyonunda kalacaktır. Sadece bir cevap onu somut bir şeye dönüştürür.
Işık hakkında, çarpışmaların dışında konuşmak anlamsızdır. Çünkü çarpışmaların dışında, aynı anda hem her şeydir hem de hiçbir şeydir; süperpozisyon halindedir. Işığın ne olduğuna dair sorunun cevabının anahtarı, çeşitli şeylerle olan etkileşimlerinde yatmaktadır.
Bir sonraki yazımda, dünyamızdaki ışığın en ilginç üç etkileşimini inceleyeceğim:
— Işık bir kara deliğe düşüyor
— Işık insan gözüne düşer
— Işık siyah elbisenin üzerine düşüyor.
Işığın maddeyle, gerçekliğimizin sınırıyla ve bilinçle olan bu üç karşılaşması, "ışık nedir?" sorusunun cevabını bulmamıza yardımcı olacaktır.
