Qualcomm’un Cloud AI 100’ü Suudi Arabistan Veri Merkezlerinde: Gecikmiş Bir Başarı mı?
Qualcomm’un 2019 yılında duyurduğu ve 2020’de ilk sevkiyatları yapılan Cloud AI 100 yapay zekâ hızlandırıcısı, nihayet geniş ölçekli bir veri merkezi projesinde sahneye çıkıyor. Çözüm, Suudi Arabistan’daki ilk büyük veri merkezlerinden birinde kullanılmaya başlandı. Şirket CEO’su bu gelişmeyi kutluyor; ancak kulislerde asıl heyecanın, bölgede imzalanması beklenen yüksek bütçeli sözleşmelerden kaynaklandığı konuşuluyor. Çünkü mevcut tabloya bakıldığında, Cloud AI 100’ün tek başına büyük bir teknoloji sıçraması yarattığını söylemek zor.
Cloud AI 100 duyurulduğunda Qualcomm performans ve verimlilik konusunda iddialı açıklamalar yapmıştı. Ancak sonraki süreç beklendiği gibi ilerlemedi. 2022’de yayımlanan analizlerde, çözümün özellikle yazılım tarafındaki eksiklikler nedeniyle ciddi sorunlar yaşadığı belirtiliyordu.
Meta’nın bu hızlandırıcıyı kullanmayı planladığı yönünde bilgiler ortaya çıkmış olsa da, Qualcomm’un ürünü o dönemde büyük ölçekli dağıtıma hazır değildi. Takip eden yaklaşık üç yıl boyunca ise proje neredeyse tamamen sessizliğe gömüldü.
2026 itibarıyla Qualcomm’un veri merkezlerine sunduğu tek hızlandırıcı çözüm hâlâ Cloud AI 100. Artık teknik detaylardan çok, Suudi Arabistan’daki büyük veri merkezi projesine odaklanılıyor. Söz konusu tesiste 1.024 adet AI-100 çözümünün kullanılacağı belirtiliyor. Bu ölçek, Qualcomm donanımı kullanan en büyük veri merkezlerinden biri olabilir.
Projede öne çıkan isim ise HUMAIN. Son bir yıldır Batılı teknoloji üreticilerinin yakın markajında olan HUMAIN, Suudi Arabistan’ın devlet yatırım stratejisinin önemli bir parçası. Şirket, resmi olarak Public Investment Fund (PIF) bünyesinde faaliyet gösteriyor. PIF’in başında ise Veliaht Prens Mohammed bin Salman bulunuyor.
Petrol zengini Körfez ülkeleri uzun süredir ekonomilerini çeşitlendirme hedefi doğrultusunda teknoloji ve yapay zekâ yatırımlarını artırıyor. Devasa bütçelerle inşa edilen veri merkezleri, Batılı donanım üreticileri için önemli bir gelir kapısı oluşturuyor. Qualcomm’un bu projedeki varlığı da teknik bir zaferden çok stratejik bir iş fırsatı olarak yorumlanıyor.
Qualcomm, 2026 itibarıyla AI-200 serisini piyasaya sürmeyi planlıyor. Ancak şirket hızlandırıcı pazarına rakiplerine kıyasla geç girdiği için kritik bir bileşen olan HBM (High Bandwidth Memory) tedarikinde dezavantaj yaşadı. Bu nedenle AI-200 kartlarında HBM yerine LPDDR bellek kullanılacak. Her ne kadar 768 GB’a kadar kapasite sunulacak olsa da, bu tercih performans rekabeti açısından soru işaretleri doğuruyor.
Qualcomm’un veri merkezi tarafındaki iddiaları yalnızca hızlandırıcılarla sınırlı değildi. HUMAIN projesinde şirketin işlemcilerinin de kullanılacağı duyurulmuştu. Ancak geçtiğimiz Mayıs ayında yapılan ve detayların kısa sürede açıklanacağı belirtilen büyük duyurunun ardından dikkat çekici bir sessizlik yaşandı.
Aslında Qualcomm veri merkezi işlemcisi alanında yeni değil. Şirket yaklaşık on yıl önce bu pazara girmiş, ancak beklenen başarıyı elde edemeyerek geri çekilmişti. 2021’de mevcut CEO, veri merkezi CPU girişiminin tamamen sonlandırıldığını açıklamıştı.
Bugün gelinen noktada ise tablo net değil: Qualcomm veri merkezi pazarında yeniden kalıcı olmak mı istiyor, yoksa büyük devlet destekli projeler sayesinde fırsatçı bir konum mu yakalıyor? Cloud AI 100’ün Suudi Arabistan’daki varlığı, teknik bir geridönüşten çok, jeopolitik ve ekonomik dinamiklerin şekillendirdiği bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
Qualcomm’un 2019 yılında duyurduğu ve 2020’de ilk sevkiyatları yapılan Cloud AI 100 yapay zekâ hızlandırıcısı, nihayet geniş ölçekli bir veri merkezi projesinde sahneye çıkıyor. Çözüm, Suudi Arabistan’daki ilk büyük veri merkezlerinden birinde kullanılmaya başlandı. Şirket CEO’su bu gelişmeyi kutluyor; ancak kulislerde asıl heyecanın, bölgede imzalanması beklenen yüksek bütçeli sözleşmelerden kaynaklandığı konuşuluyor. Çünkü mevcut tabloya bakıldığında, Cloud AI 100’ün tek başına büyük bir teknoloji sıçraması yarattığını söylemek zor.
Sessizlikle Geçen Yıllar
Cloud AI 100 duyurulduğunda Qualcomm performans ve verimlilik konusunda iddialı açıklamalar yapmıştı. Ancak sonraki süreç beklendiği gibi ilerlemedi. 2022’de yayımlanan analizlerde, çözümün özellikle yazılım tarafındaki eksiklikler nedeniyle ciddi sorunlar yaşadığı belirtiliyordu.
Meta’nın bu hızlandırıcıyı kullanmayı planladığı yönünde bilgiler ortaya çıkmış olsa da, Qualcomm’un ürünü o dönemde büyük ölçekli dağıtıma hazır değildi. Takip eden yaklaşık üç yıl boyunca ise proje neredeyse tamamen sessizliğe gömüldü.
2025’te Beklenmedik Geri Dönüş
Konu 2025 ortasında yeniden gündeme geldi. Yıl sonunda Dell, Cloud AI 100 tabanlı bir PC çıkarım çözümünü kullanan bir dizüstü bilgisayar modeli tanıttı. Buna rağmen Qualcomm’un resmi iletişim dili ve web varlığı, şirketin veri merkezi tarafında agresif bir büyüme stratejisi izlediği izlenimini vermekten hâlâ uzak.2026 itibarıyla Qualcomm’un veri merkezlerine sunduğu tek hızlandırıcı çözüm hâlâ Cloud AI 100. Artık teknik detaylardan çok, Suudi Arabistan’daki büyük veri merkezi projesine odaklanılıyor. Söz konusu tesiste 1.024 adet AI-100 çözümünün kullanılacağı belirtiliyor. Bu ölçek, Qualcomm donanımı kullanan en büyük veri merkezlerinden biri olabilir.
HUMAIN Faktörü ve Devlet Desteği
Projede öne çıkan isim ise HUMAIN. Son bir yıldır Batılı teknoloji üreticilerinin yakın markajında olan HUMAIN, Suudi Arabistan’ın devlet yatırım stratejisinin önemli bir parçası. Şirket, resmi olarak Public Investment Fund (PIF) bünyesinde faaliyet gösteriyor. PIF’in başında ise Veliaht Prens Mohammed bin Salman bulunuyor.
Petrol zengini Körfez ülkeleri uzun süredir ekonomilerini çeşitlendirme hedefi doğrultusunda teknoloji ve yapay zekâ yatırımlarını artırıyor. Devasa bütçelerle inşa edilen veri merkezleri, Batılı donanım üreticileri için önemli bir gelir kapısı oluşturuyor. Qualcomm’un bu projedeki varlığı da teknik bir zaferden çok stratejik bir iş fırsatı olarak yorumlanıyor.
Yeni Donanım Yolda: AI-200 Serisi
Qualcomm, 2026 itibarıyla AI-200 serisini piyasaya sürmeyi planlıyor. Ancak şirket hızlandırıcı pazarına rakiplerine kıyasla geç girdiği için kritik bir bileşen olan HBM (High Bandwidth Memory) tedarikinde dezavantaj yaşadı. Bu nedenle AI-200 kartlarında HBM yerine LPDDR bellek kullanılacak. Her ne kadar 768 GB’a kadar kapasite sunulacak olsa da, bu tercih performans rekabeti açısından soru işaretleri doğuruyor.
Veri Merkezi İşlemcisi Planları Ne Oldu?
Qualcomm’un veri merkezi tarafındaki iddiaları yalnızca hızlandırıcılarla sınırlı değildi. HUMAIN projesinde şirketin işlemcilerinin de kullanılacağı duyurulmuştu. Ancak geçtiğimiz Mayıs ayında yapılan ve detayların kısa sürede açıklanacağı belirtilen büyük duyurunun ardından dikkat çekici bir sessizlik yaşandı.
Aslında Qualcomm veri merkezi işlemcisi alanında yeni değil. Şirket yaklaşık on yıl önce bu pazara girmiş, ancak beklenen başarıyı elde edemeyerek geri çekilmişti. 2021’de mevcut CEO, veri merkezi CPU girişiminin tamamen sonlandırıldığını açıklamıştı.
Bugün gelinen noktada ise tablo net değil: Qualcomm veri merkezi pazarında yeniden kalıcı olmak mı istiyor, yoksa büyük devlet destekli projeler sayesinde fırsatçı bir konum mu yakalıyor? Cloud AI 100’ün Suudi Arabistan’daki varlığı, teknik bir geridönüşten çok, jeopolitik ve ekonomik dinamiklerin şekillendirdiği bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
