• ATX (30,5 x 24,4 cm) en popüler olanıdır. Orta veya tam boy kasa gerektirir ve çoğu oyun ve iş kurulumu için uygundur.
• microATX (24,4 x 24,4 cm) , ATX'ten daha kompakttır ancak özelliklerinin çoğunu korur. Mini kuleler de dahil olmak üzere çoğu kasaya uyar.
• Mini-ITX (17 x 17 cm) – ultra kompakt bir format. Özel bir Mini-ITX kasa gerektirir. Bağlantı noktaları, yuvalar ve soğutma açısından sınırlıdır.
• E-ATX (30,5 x 33 cm'ye kadar) – üst düzey sistemler için genişletilmiş bir format. Daha büyük bir kasa (genellikle tam boy kule tipi) gerektirir. Amiral gemisi sistemlerde kullanılır.

Kasanızın gerekli anakart form faktörünü desteklediğinden emin olun. Çok büyük bir anakart seçerseniz, sığmaz. Çok küçükse, boş alan kalır ve bu da hoş görünmez. Soğutma ve kablo yönetimi de zorluk yaratabilir.

Yuva sayısı ve desteklenen RAM türleri: Bahsetmedikleri tuzaklar

Her anakart belirli bir RAM türünü ve frekansını destekler. Bazı modeller yalnızca DDR4'ü desteklerken, diğerleri DDR5'i destekler. DDR4 RAM için maksimum frekans bazı modellerde 3200 MHz iken, diğerlerinde 5000 MHz'dir. Aynı durum DDR5 için de geçerlidir.

• RAM türü uyumlu olmalıdır.
  DDR4 ve DDR5 fiziksel olarak farklı standartlardır. Bunlar birbiriyle uyumlu değildir ve hiçbir anakart her iki türü aynı anda desteklemez. Belleğin ve anakartın birbirini desteklediğinden emin olun.
• Bellek frekansı yonga setine bağlıdır.
  Birçok uygun fiyatlı anakartın maksimum RAM frekansı oldukça sınırlıdır. Modüller daha yüksek frekansları desteklese bile, anakart sınırlamaları nedeniyle daha yüksek frekanslarda çalışmazlar.
• Dört yuvalı anakartların hepsi bunlarla güvenilir bir şekilde çalışamaz.
  Ucuz modellerde yetersiz güç kaynağı olabilir ve iki ek yuva ya sistemin açılmamasına ya da sistem kararlılığının azalmasına neden olabilir.
• DDR5, ancak iki modül takılı olduğunda yüksek frekanslarda istikrarlı bir şekilde çalışabilir.
  Dört modül takılması, özellikle manuel ayarlama yapılmadığında, frekansı neredeyse her zaman düşürür. Bu, DDR5 standardının teknik bir sınırlamasıdır.
• DDR4, dört modülle istikrarlı bir şekilde çalışıyor.
  Frekans sorunları yok.

İpucu: DDR5 bellek takmayı planlıyorsanız ve ayarlarla uğraşmak istemiyorsanız, gerekli kapasitede iki modül satın alın. Yükseltme yapmayı planlıyorsanız, anakartınızın ve işlemcinizin dört modülü destekleyebildiğinden emin olun.

PCI-E hatları: bazıları yeterince hızlı olmayacak, bazıları ise hiç çalışmayacak.

PCI-E yuvaları sadece ekran kartı ve SSD takmak için kullanılan yerler değildir. Yuvaların sayısı ve sürümü, bir cihazın çalışıp çalışmayacağını ve hangi hızda çalışacağını belirler.

• Sürüm – veri aktarım hızını belirler (örneğin, 5.0, 4.0'dan daha hızlıdır).
• Genişlik – x16, x8, x4 veya x1 olarak gösterilir. Bu, iletişim kanalı sayısıdır. "x" değeri ne kadar yüksekse, hız da o kadar yüksek olur.

• Ekran kartları x16 konektörüne ihtiyaç duyar.
  Bu, en geniş ve en hızlı konektördür ve genellikle anakartta yalnızca bir tane bulunur. Bir ekran kartını x4 yuvasına takarsanız çalışır, ancak performansı düşer.
• Ekran kartının PCI-E sürümü ile anakart üzerindeki yuvanın uyumlu olması gerekir.
  Aksi takdirde, grafik hızlandırıcı performansı düşecektir. Genellikle düşüş küçüktür (%5-10), ancak bazı uygulamalarda daha büyük olabilir.
• M.2 SSD'ler farklı şekillerde üretilir.
  Bazı sürücüler PCI-E bağlantısı kullanırken, diğerleri SATA III bağlantısı kullanır. PCI-E arayüzüne sahip bir M.2 yuvasına SATA III SSD takmak çalışmaz.
• Ek cihazlar eklemek, diğer yuvaları devre dışı bırakabilir veya hızlarını düşürebilir.
  Uygun fiyatlı anakartlarda sınırlı sayıda PCI-E yuvası bulunur. Örneğin, ikinci bir PCI-E SSD takarsanız, birincisi devre dışı kalabilir veya daha düşük hızda çalışabilir.

Sıfırdan bir bilgisayar topluyorsanız, anakarttan tasarruf etmeyin. Örneğin, en yeni PCI-E standartlarını destekleyen bir anakart, gelecekteki yükseltmeleri kolaylaştıracaktır.

VRM (Gerilim Regülatör Modülü), kontrolcüler, sürücüler, MOSFET'ler, bobinler ve kapasitörlerden oluşan bir settir. Bu bileşenler, işlemciye düzgün ve kararlı bir gerilim sağlamak için gereklidir, çünkü işlemci doğrudan güç kaynağından çalışamaz.

Herhangi bir anakartta, VRM bölgesi işlemci soketinin etrafında bulunur. Bulması kolaydır: çipler, "kareler" ve silindirik "kuleler" ile temsil edilir.

VRM üzerindeki yükü azaltmak için, birden fazla güç fazına paralel olarak bağlanır. Faz sayısı ne kadar fazla olursa, her fazın üzerindeki yük o kadar az olur. Bu, bileşen sıcaklıklarını düşürür, kullanım ömrünü uzatır ve aşırı ısınmaya karşı korur.

Kaç adet güç fazına ihtiyaç duyulmaktadır?

• Metal radyatörlerin varlığı ve kalınlığı;
• VRM bölgesinde kullanılan bileşenlerin özellikleri.

Örneğin, üst düzey bileşenlere ve büyük metal soğutuculara sahip, ancak az sayıda güç fazı bulunan bir anakart, soğutucusuz ve düşük kaliteli bileşenlerle üretilmiş, çok sayıda güç fazı bulunan bir anakarta göre çok daha iyi, daha istikrarlı ve daha az ısı üreterek çalışabilir.

• Minimum seviye 4-6 fazdır . AMD Ryzen 3 veya Intel Core i3 gibi işlemcilere sahip ofis ve bütçe dostu oyun sistemleri için uygundur.
• Oyun ve iş sistemleri için minimum 6-10 faz gereklidir. Bu faz, orta seviye AMD Ryzen 5, Intel Core i5 ve Ultra 5 işlemcilerin istikrarlı çalışmasını destekler.
• 10+ fazlı sistemler , Intel Core i5, Core i7, Core i9, Ultra 5, Ultra 7 ve Ultra 9 gibi üst düzey işlemcilere sahip bilgisayarlar ile AMD Ryzen 5, Ryzen 7 ve Ryzen 9 için en uygun çözümdür.

Zayıf VRM bölgesine sahip bir anakarta güçlü bir işlemci takarsanız ne olur?

• VRM aşırı ısınması.
  Yeterli faz ve soğutma olmadan, güç sistemi bileşenleri, özellikle yük altında, aşırı ısınmaya başlar.
• Aşırı ısınmayı
  önlemek için anakart işlemcinin frekansını düşürür. Oyunlarda ve programlarda bu durum donmalar, FPS düşüşleri ve genel performansta azalma olarak kendini gösterir.
• Kararsız çalışma.
  Kendiliğinden yeniden başlatmalar, sistem başlatma hataları ve uygulama çökmeleri mümkündür.
• Bileşen aşınmasının hızlanması.
  Sınırda çalışmak, VRM bileşenlerinin hızla arızalanmasına ve tüm kartın hasar görmesine yol açabilir.

Soket ve yonga seti teknik olarak güçlü bir işlemciyi desteklese bile, bu anakartın bunu kaldırabileceği anlamına gelmez. Güçlü CPU modelleri için, güçlendirilmiş VRM alanına ve büyük bir soğutucuya sahip bir anakart seçin; bu, istikrarlı ve uzun ömürlü performans sağlar.

VRM bölgesindeki metal soğutucular, az kişinin dikkat ettiği çok önemli bir unsurdur.

• VRM bölgesini aşırı ısınmaya karşı koruyun;
• Parçaların ömrünü uzatır (ne kadar az ısı, o kadar az yük).

Metal soğutucular, soket yakınındaki dekoratif unsurlardan çok daha fazlasıdır. Stabilite açısından kritik öneme sahiptirler. VRM soğutma sistemi ne kadar sağlam ve iyi tasarlanmış olursa, sistem yük altında o kadar güvenilir bir şekilde çalışır. Bu, özellikle çok fazla güç tüketen ve VRM bileşenlerine önemli bir yük bindiren üst düzey işlemciler (Intel Core i9, Ultra 9, AMD Ryzen 9) için önemlidir.

BIOS Sürümü: Herkesin Çok Geç Unuttuğu Kritik Bir An

BIOS, sistem başlatma ve işlemci tanıma işlemlerinden sorumlu olan anakart yazılımıdır. BIOS sürümü çok eski ise, anakart yeni işlemciyi tanımayabilir. Bu da başlatma sırasında siyah ekranla sonuçlanır.

Bu durum, özellikle bileşenleri ayrı ayrı satın alırken önemlidir. Örneğin, modern bir AMD Ryzen 9000 işlemci ve Ryzen 7000 döneminden kalma B650 yonga setine sahip bir anakart satın alırsanız, aynı soketi paylaşsalar bile yeni işlemci çalışmayabilir.

• Doğru BIOS sürümüne sahip bir anakart seçin.
  Bazı mağazalar, güncelleme gerektirmeden hangi işlemcilerin desteklendiğini listeler. Ayrıca anakart üreticisinin web sitesinde desteklenen CPU'ların listesini de kontrol edebilirsiniz. Orada her işlemci modeli için minimum BIOS sürüm numarasını bulabilirsiniz.
• BIOS Flashback özelliğine sahip bir anakart seçin.
  İşlem oldukça basit: İstediğiniz BIOS sürümünü bir flash belleğe indirin, anakarta takın, güç kaynağından gelen 20+4 pin ve 4+4 pin (CPU) kablolarını anakarta bağlayın ve firmware güncelleme düğmesine basın. Güncelleme birkaç dakika içinde tamamlanacak ve sistem yeni işlemciyle kesinlikle çalışacaktır.
• Çipset neslini ele alalım.
  Yeni çipsetler (örneğin, Intel 800 serisi veya AMD 800 serisi) yeni işlemcilerle çalışmak üzere tasarlanmıştır. Neredeyse her zaman en yeni BIOS sürümüne sahiptirler. Bu, uyumsuzluk riskini azaltır.