Yeni Depolama Darboğazı: Yapay Zekâ Sunucularında NOR Flash Talebi Artıyor
Yapay zekâ veri merkezlerine olan talep hızla artarken, bu durum yalnızca GPU ve işlemci pazarını değil aynı zamanda depolama teknolojilerini de etkilemeye başladı. Son raporlara göre, DRAM ve NAND flash belleklerde yaşanan arz sıkıntısının ardından NOR flash bellek de benzer bir talep patlamasıyla karşı karşıya. Yapay zekâ sunucularında giderek daha fazla kullanılmaya başlanması, stokların sınırlı kalmasına ve fiyatların hızla yükselmesine yol açıyor.
Sektör kaynaklarına göre NOR flash fiyatlarının önümüzdeki iki yıl içinde yaklaşık yüzde 50 artması bekleniyor. Bu durum özellikle veri merkezleri ve yapay zekâ altyapısı için donanım maliyetlerini daha da artırabilir.
EE Times’ın aktardığı bilgilere göre NOR flash, yapay zekâ sunucularında giderek daha fazla kullanılıyor. Bu bellek türü genellikle önyükleme kodu, firmware ve sistem yazılımlarını depolamak için kullanılıyor. Yapay zekâ hızlandırıcıları, kontrolcüler ve ağ kartları gibi donanımların güvenli şekilde başlatılması için de önemli bir rol oynuyor.
Yeni nesil HBM4 teknolojisine geçiş, NOR flash ihtiyacını daha da artırıyor. HBM3E’den HBM4’e geçişte kullanılan NOR flash çip sayısının yaklaşık yüzde 50 oranında arttığı belirtiliyor.
Bu artış veri merkezlerinde çok daha belirgin hale geliyor. EE Times’a göre geçmişte bir sunucu rafında yaklaşık 3 ila 5 adet NOR flash çipi bulunurken, yapay zekâ sistemlerinde bu sayı 30’un üzerine çıkabiliyor.
Aynı zamanda bu durum farklı sektörler arasında rekabeti de artırıyor. Yapay zekâ veri merkezleri, otomotiv sektörü ve endüstriyel gömülü sistemler gibi alanlar aynı NOR flash kaynaklarını kullanıyor. Bu da tedarik zincirindeki baskıyı daha da büyütüyor.
Macronix’in finansal sonuçları da bu eğilimi destekliyor. Şirketin NAND flash gelirleri yıllık bazda yüzde 213 artarken, geleneksel NOR flash işindeki büyüme yüzde 41 seviyesinde kaldı. Bu durum üreticilerin yatırımlarını daha kârlı görülen NAND üretimine yönlendirmesine neden olabiliyor.
Macronix, 3D NOR flash için 2026 yılının ikinci yarısında örnek üretim yapmayı planlıyor. Ancak seri üretimin 2027 yılından önce başlaması beklenmiyor.
Tüm bu gelişmeler, yapay zekâ altyapısının yalnızca işlem gücü değil aynı zamanda depolama teknolojileri üzerinde de büyük bir baskı oluşturduğunu gösteriyor. NOR flash belleklerde yaşanan bu yeni talep patlaması ise veri merkezleri için önümüzdeki yıllarda önemli bir darboğaz haline gelebilir.
Yapay zekâ veri merkezlerine olan talep hızla artarken, bu durum yalnızca GPU ve işlemci pazarını değil aynı zamanda depolama teknolojilerini de etkilemeye başladı. Son raporlara göre, DRAM ve NAND flash belleklerde yaşanan arz sıkıntısının ardından NOR flash bellek de benzer bir talep patlamasıyla karşı karşıya. Yapay zekâ sunucularında giderek daha fazla kullanılmaya başlanması, stokların sınırlı kalmasına ve fiyatların hızla yükselmesine yol açıyor.
Sektör kaynaklarına göre NOR flash fiyatlarının önümüzdeki iki yıl içinde yaklaşık yüzde 50 artması bekleniyor. Bu durum özellikle veri merkezleri ve yapay zekâ altyapısı için donanım maliyetlerini daha da artırabilir.
Yapay zekâ sunucularında NOR flash kullanımı hızla artıyor
NOR flash, NAND flash’a benzer şekilde kalıcı bir bellek türüdür. Ancak NAND’a kıyasla yazma hızları daha düşük olsa da çok daha yüksek dayanıklılık ve düşük gecikme süresi sunar. Bu özellikleri sayesinde özellikle sistem başlatma işlemlerinde tercih edilir.EE Times’ın aktardığı bilgilere göre NOR flash, yapay zekâ sunucularında giderek daha fazla kullanılıyor. Bu bellek türü genellikle önyükleme kodu, firmware ve sistem yazılımlarını depolamak için kullanılıyor. Yapay zekâ hızlandırıcıları, kontrolcüler ve ağ kartları gibi donanımların güvenli şekilde başlatılması için de önemli bir rol oynuyor.
HBM bellekler de NOR flash talebini artırıyor
NOR flash talebindeki artışın önemli nedenlerinden biri de HBM (High Bandwidth Memory) teknolojisi. Güney Kore kaynaklı raporlara göre NOR flash, HBM paketlerinde bulunan DRAM katmanlarının başlatılması ve güç yönetimi için de kullanılıyor.Yeni nesil HBM4 teknolojisine geçiş, NOR flash ihtiyacını daha da artırıyor. HBM3E’den HBM4’e geçişte kullanılan NOR flash çip sayısının yaklaşık yüzde 50 oranında arttığı belirtiliyor.
Bu artış veri merkezlerinde çok daha belirgin hale geliyor. EE Times’a göre geçmişte bir sunucu rafında yaklaşık 3 ila 5 adet NOR flash çipi bulunurken, yapay zekâ sistemlerinde bu sayı 30’un üzerine çıkabiliyor.
Maliyetler hızla yükseliyor
Talep artışı doğrudan maliyetlere de yansımaya başladı. Tayvan merkezli Commercial Times gazetesine göre, bir Nvidia GB200 NVL72 yapay zekâ sisteminde kullanılan NOR flash belleğin toplam maliyeti yaklaşık 600 dolar seviyesine ulaşıyor. Bu rakamın önümüzdeki iki yıl içinde 900 dolara kadar çıkabileceği tahmin ediliyor.Aynı zamanda bu durum farklı sektörler arasında rekabeti de artırıyor. Yapay zekâ veri merkezleri, otomotiv sektörü ve endüstriyel gömülü sistemler gibi alanlar aynı NOR flash kaynaklarını kullanıyor. Bu da tedarik zincirindeki baskıyı daha da büyütüyor.
Üretim tarafında da baskı var
Şu anda dünyanın en büyük NOR flash üreticilerinden biri olan Macronix, 2026 yılının ilk çeyreğinde fiyatlarını yaklaşık yüzde 30 artırmayı planlıyor. Şirket aynı zamanda üretim kapasitesini kısmen NAND flash üretimine kaydırmayı değerlendiriyor. Bunun nedeni NAND flash pazarının çok daha hızlı büyümesi.Macronix’in finansal sonuçları da bu eğilimi destekliyor. Şirketin NAND flash gelirleri yıllık bazda yüzde 213 artarken, geleneksel NOR flash işindeki büyüme yüzde 41 seviyesinde kaldı. Bu durum üreticilerin yatırımlarını daha kârlı görülen NAND üretimine yönlendirmesine neden olabiliyor.
Çözüm 3D NOR flash olabilir
Uzmanlara göre NOR flash piyasasındaki baskıyı hafifletebilecek en önemli gelişmelerden biri 3D NOR flash teknolojisi olabilir. Bu teknoloji, aynı çip alanında çok daha yüksek depolama kapasitesi sunmayı hedefliyor.Macronix, 3D NOR flash için 2026 yılının ikinci yarısında örnek üretim yapmayı planlıyor. Ancak seri üretimin 2027 yılından önce başlaması beklenmiyor.
Tüm bu gelişmeler, yapay zekâ altyapısının yalnızca işlem gücü değil aynı zamanda depolama teknolojileri üzerinde de büyük bir baskı oluşturduğunu gösteriyor. NOR flash belleklerde yaşanan bu yeni talep patlaması ise veri merkezleri için önümüzdeki yıllarda önemli bir darboğaz haline gelebilir.
